Francuskojęzyczny medal

Obiekt, który dzisiaj przedstawiam, jest dość tajemniczy. Może on być traktowany jako sporych rozmiarów medal albo jako niewielki przycisk biurkowy. Wykonany jest z brązu, ma średnicę 68mm, grubość 6.5mm i masę 175.8g. Na awersie widoczna jest para dziobaków podczas wodnego tańca godowego (samiec trzyma samicę za ogon i naśladuje jej ruchy nie wypuszczając z dzioba końca jej ogona). W tle zanajdują się motywy roślin wodnych i baniek powietrza. W otoku widnieje napis, w głównej swojej części w języku francuskim: 

"* ORDRE DES MONOTREMES (rząd stekowców) * ORNITHORHYNHUS ANATINUS (łacińska nazwa gatunkowa) * PARADOXUS PLATYPUS (nieużywane człony dawnych łacińskich nazw) * ORNITHORYNQUE (dziobak) * BEC DE CANARD (kaczy dziób) * TAUPE D'EAU (wodny kret) * MELLANGONG (?) *"

O ile "kaczy dziób" i "wodny kret" są popularnymi nazwami dziobaka, o tyle trudno orzec, skąd wzięło się słowo "Mellangong". Pewne podobieństwo do "Billabong" sugeruje, że jest to określenie dziobaka w którymś z języków australijskich Aborygenów.

Rewers przedstawia samicę dziobaka z jednym młodym w norze lęgowej. Powyżej widać stylizowaną powierzchnię ziemi z roślinnością, zaś poniżej fale strumienia. Wewnątrz nory widoczne są liście, których dziobaki używają do budowy podziemnych gniazd. Wizerunek w przeważającej swojej części jest wgłębiony, co ułatwia wykorzystywanie tego medalu w roli przycisku.

Na rancie egzemplarza, do którego mam dostęp, widnieje wybita data 1973 oraz słowo "BRONZE". Ze znalezionych w sieci danych wnioskuję, że na innych okazach może pojawiać się numer w postaci nn/100. Znaczyłoby to, że wykonano nie więcej niż sto takich medali, co jednak począć z egzemplarzami bez numeru? 

Zagadkowe jest też pochodzenie tego numizmatu. Użycie języka francuskiego, a także fakt, że z trzech takich medali, o których wiem, wszystkie pojawiły się w Ameryce Północnej, sugeruje jako miejsce jego powstania Kanadę. Nie ma jednak na to dowodów. Nie wiadomo także, kto ten medal zaprojektował i w jakiej mennicy go wybito.

Gdyby ktoś z Czytelników miał jakiekolwiek dodatkowe informacje na temat tego medalu, będę bardzo wdzięczny za ich przekazanie.

EXPO 1988

W roku 1988 światowa wystawa EXPO zawitała do Brisbane w Australii. Maskotką tej impresy był dziobak ExpoOz (czytaj: "EkspoOzzi", przy czym owo "Ozzi" wymawia się identycznie jak "Aussie" - "Australijski").

Dziobak ten znalazł się na pamiątkowych żetonach wybitych, a raczej przewalcowanych z okazji tejże imprezy. Jako baza służyły wycofane z obiegu w 1966 roku monety jedno- i półpensowe. Żetony maja więc kształt zbliżony do elipsy. Ich krótsze osie są nieco większe niż średnice oryginalnych monet wynoszące odpowiednio 25.5mm oraz 30.8mm. Dłuższe osie podlegają wahaniom; ich przybliżona długość to odpowiednio 36mm i 43.5mm. Zrobione są z brązu (97% miedzi, 2.5% cynku, 0.5% cyny). Ich masy to 5.67g i 9.45g.

Ślady dawnych wizerunków są szczególnie dobrze widoczne na gładkich rewersach, choć i na awersach można je zobaczyć, jeśli popatrzy się pod odpowiednim kątem. Tu mamy półpensówkę z roku 1951:

A tu jednopensówkę z 1950:

Pamiątka przejścia na dolary

W 1966 roku Australia przeszła z angielskiego systemu monetarnego: funty / szylingi / pensy, na system amerykański: dolary / centy. Na pamiątkę tego wydarzenia Australijska Mennica Królewska w Canberze wybiła pamiątkowe medale. 

Ich awers przedstawia montaż stempla menniczego w prasie. Napis upamiętnia otwarcie mennicy przez Jego Wysokość Księcia Edynburga Filipa 22-go lutego 1965 roku.

Rewers medali zawiera datę zmiany australijskiej waluty (14.02.1966) i pokazuje zwierzęta, które pojawiły się na nowych monetach. Są to (patrząc od góry, zgodnie z ruchem wskazówek zegara): kolczatka (5¢), akrobatka (1¢), emu (50¢), lirogon (10¢), jaszczurka kołnierzasta (2¢), kangur (50¢) i dziobak (20¢).

Medale istnieją w kilku wersjach: brązowej, srebrnej, a także złotych o różnych próbach. Ich średnica wynosi 40mm.