20 centów 20015

Oficjalny obrazek udostępniany przez Royal Australian Mint

Dostępne są już wersje dwudziestocentowej monety z dziobakiem datowane na 2015 rok. Poza datą moneta ta nie różni się niczym od monet 20c emitowanych w latach poprzednich. W zestawach kolekcjonerskich  dostępne są wersje wybite stemplem zwykłym i lustrzanym. Powyżej i poniżej prezentuję zdjęcia przykładowych zestawów zawierających okolicznościową pięćdziesięciocentówkę poświęconą pięćdziesiątej rocznicy utworzenia mennicy w Canberze.

Oficjalny obrazek udostępniany przez Royal Australian Mint

---

Uaktualniony wpis:
Obiegowe 20 centów z Australii.

---

Żeton z eBay-a

W roku 2003 z okazji otwarcia australijskiej filii serwisu aukcyjnego eBay wyemitowano taki oto żeton:

Jest on wybity stemplem zwykłym na bimetalicznym krążku, którego rdzeń wykonany jest z miedzioniklu, a zewnętrzny pierścień z brązu aluminiowego. (Podobną budowę ma polska moneta dwuzłotowa.) Średnica rdzenia to 19mm, a całego żetonu 27mm. Masa wynosi 8g. Na awersie centralnej części pokazany jest stylizowany dziobak, wyglądający, jakby miał ubrany pływacki czepek. Ponad nim znajduje się data 2003. Na pierścieniu natomiast znajduje się napis "Australia" oraz adres internetowy www.ebay.com.au. 

Rewers żetonu jest taki sam, jak dla innych tego typu żetonów wybijanych z okazji otwierania oddziałów eBay-a w różnych krajach. Na rdzeniu widnieje logo serwisu, a na pierścieniu jego dewiza: "The World's Online Marketplace - Buy & Sell Practically Anything".

Rant żetonu jest gładki. Nie jest mi znany ani nakład, ani fakt, która mennica te żetony wykonała; aczkolwiek znajdujący się po prawej stronie rewersu rdzenia symbol wydaje się sugerować jedną z mennic chińskich. Uwagę zwraca też niezbyt staranne wykonanie całości.

20 centów 2014

Królewska Mennica Australijska prowadzi już sprzedaż zestawów monet o standardowych wizerunkach datowanych na 2014 rok. Wersji tych zestawów jest kilka, niektóre bite są stemplem lustrzanym, inne zwykłym. W odróżnieniu od roku ubiegłego, gdy pojawiły się wersje kolorowane i metalizowane, we wszystkich tegorocznych zestawach moneta dwudziestocentowa jest zawarta w wersji bez modyfikacji. zarówno na awersie I. Rank-Broadleya, jak i na rewersie S. Devlina. Nakład podany jest jako "nielimitowany".

---

Uaktualniony wpis:
Obiegowe 20 centów z Australii.

---

Patti Platypus

Beanie Babies to seria sympatycznych pluszaków produkowanych przez firmę Ty Warner Inc. mającą swoją siedzibę w USA. Pierwsze dziewięć zwierzątek wypchanych plastikowymi kulkami (rozwiązanie to stosuje tez firma Bukowski) pojawiło się w 1993 roku. Wśród nich był dziobak, a dokładniej samiczka dziobaka o imieniu Patti produkowana w dwóch wersjach kolorystycznych pokazanych poniżej:

Ich produkcja trwała do 1999 roku i została upamiętniona sporymi miedzioniklowymi żetonami, wybitymi lustrzanymi stemplami. Żeton poświęcony Patti przedstawiony jest poniżej. Jego awers przedstawia w centralnej części wizerunek pluszaka otoczony napisem "Beanie Babies ® original nine". Towarzyszy mu też data 1999 oraz imię Patti.

Rewers jest wspólny dla wszystkich żetonów z serii i przedstawia logo firmy (litery "ty" w sercu) otoczone napisem "Beanie Babies ® official club".

Średnica żetonów wynosi 40mm, a ich masa 25.5g. Rant jest ząbkowany. Brak jest informacji o tym, która mennica wybiła te numizmaty, a także o tym, jaki był ich nakład.

Sydney Monorail

W roku 1985 zapadła decyzja o budowie napowietrznej kolejki jednoszynowej w Sydney. Jej pierwotna nazwa to TNT Harbour Link; zmieniona została ona później na Sydney Monorail (pod tą nazwą kolejka jest znana najszerzej),  a następnie na Metro Monorail. Otwarcie nastąpiło w roku 1988. Opłatę za przejazd uiszczało się specjalnymi żetonami wykonanymi z miedzioniklu z dodatkiem srebra. 

Awersy tych żetonów przedstawiają australijskie zwierzęta: kolczatkę, kangura, dziobaka, krokodyla, jaszczurkę kołnierzastą, kukaburę, emu, koalę oraz wombata. Rewers wszystkich żetonów pokazuje wagonik kolejki z otaczającym go napisem "TNT Darling Harbour Monorail" oraz rokiem wybicia: 1988.

Średnica żetonów to 26.96mm, grubość: 1.905mm, a masa: 8.15g. Wybite zostały stemplem zwykłym w miedzioniklu z niewielkim dodatkiem srebra w Królewskiej Australijskiej Mennicy w Canberze. Brak jest danych na temat ich projektanta.

Żeton z dziobakiem przedstawia to stworzenie przyczajone nad brzegiem wody wśród kamieni i traw:

Na koniec warto dodać, że w czerwcu bieżącego roku kolejka ma zostać zamknięta, a tory i stacje zdemontowane.

Kolorowe dwadzieścia centów

W dniu dzisiejszym Royal Australian Mint wprowadza na rynek monety o obiegowych wizerunkach datowane na 2013 rok. Dotyczy to zarówno standardowych ich wersji, jak i zestawów kolekcjonerskich. W tych ostatnich szczególną uwagę zwraca 20 centów z dziobakiem. W roku 2012 zestawy kolekcjonerskie zawierały kolorowe warianty pięćdziesięciocentówki; w roku 2013 jest to dwudziestocentówka. I tak:

• Zestawy bite stemplem zwykłym w miedzioniklu mają wizerunek na rewersie monety 20 centów metalizowany na kolory naturalne:

Rewers i opakowanie zestawu bitego stemplem zwykłym

• Zestawy bite stemplem lustrzanym w miedzioniklu mają rewers dwudziestocentówki pozłacany:

Rewers i opakowanie zestawu bitego stemplem lustrzanym

  
Parametry pokazanych powyżej monet są takie same, jak wersji standardowych.

Wszystkie obrazki w tym wpisie pochodzą z oficjalnej strony Royal Austarlian Mint.

---

Uaktualniony wpis:
Obiegowe 20 centów z Australii.

---

Wersje, wersje...

Royal Australian Mint zapowiedziała na przyszły rok wydanie dwóch wersji standardowej dwudziestocentówki według projektu Stuarta Devlina: częściowo pozłacanej oraz kolorowanej. Prawdopodobnie będą one wygladać analogicznie do wydanych w tym roku odmian monety pięćdziesięciocentowej:

A to błąd!

Podczas wybijania monet zdarzają się błędy. Wadliwe egzemplarze są często wychwytywane jeszcze w mennicy i niszczone. Czasami jednak trafiają do obiegu i wtedy potrafią osiągać wysokie ceny. Zdarza się także, że błąd ma charakter tak spektakularny, że jego rezultat jest zatrzymywany w mennicy i pokazywany jako ciekawostka.

Tak właśnie stało się z dwudziestocentową monetą pokazaną na wystawie przez Royal Australian Mint w 2010 roku. W czasie pracy maszyny menniczej mechanizm wymieniający krążki w prasie zaciął się i trafił pod stempel. Awaria spowodowała, że konieczne było rozebranie całej prasy, zaś efekt możemy podziwiać na zdjęciu poniżej:

Zdjęcie prezentowane za zgodą
Austalian Coin Collecitng Blog

---

Uaktualniony wpis:
Obiegowe 20 centów z Australii.

---

Kolejne odmiany dwudziestocentówki

Poniżej przedstawione są wizerunki dwóch odmian australijskiej dwudziestocentówki:

• Wersja "z odstępem". Pomiędzy głową dziobaka i falą znajduje się niewielki odstęp, podczas gdy  na standardowych monetach takiego odstępu nie ma. Ta odmiana pojawiła się dwukrotnie: 
• Wyglądają tak wszystkie monety wybite w Canberze w roku 1966, zaś monety z tego samego roku wybite w Londynie są odstępu pozbawione.
• Pewna część dwudziestocentówek wybitych w roku 2008 także ma odstęp po prawej stronie głowy dziobaka.

• Wersja "z falką". Niewielka część monet wybitych w roku 1966 w Londynie ma falistą, a nie prostą, dolną linię dwójki. Stosunkowo wysoka cena tej odmiany powoduje, że bywa  ona podrabiana.

---

Uaktualniony wpis:
Obiegowe 20 centów z Australii.

---

Zestawy australijskie 2012

Royal Australian Mint wyemitowała zestawy monet obiegowych z datą 2012 bitych stemplami lustrzanymi (proof) i zwykłymi (uncirculated) w miedzionilu (5¢-50¢) i brązie aluminiowym (1$ i 2$). Monety te zawierają standardowe wizerunki (jedynie moneta pięćdziesieciocentowa jest w obu wersjach kolorowana).

Mamy zatem pierwsze numizmaty z dziobakami i datą 2012!

Zestaw lustrzany.
Oficjalny wizerunek udostępniany przez Royal Australian Mint

Zestaw zwykły.
Oficjalny wizerunek udostępniany przez Royal Australian Mint

---

Uaktualniony wpis:
Obiegowe 20 centów z Australii.

---

Zapowiedzi Królewskiej Mennicy

Z opublikowanego przez Australijską Mannicę Królewską w Canberze planu emisyjnego na rok 2012 wynika, że wśród planowanych na przyszły rok monet nie ma takich, których osobnym tematem byłby dziobak. Jednak na niektórych z nich to stworzenie pojawi się na pewno, a mianowicie:

• Już drugiego listopada br. mają ukazać się miedzioniklowe zestawy monet obiegowych datowanych na rok przyszły w wersjach bitych stemplem zwykłym (nakład 100 000) i lustrzanym (nakład 50 000). Na dwudziestocentówce znajdzie się - oczywiście - dziobak według projektu Stuarta Devlina. Od tego momentu ruszy też nielimitowana emisja obiegowych monet dwudziestocentowych z datą 2012.
• Na luty planowana jest emisja zestawu monet obiegowych bitych w srebrze stemplem lustrzanym (nakład 5 000).
• Na maj zapowiedziany jest zestaw złoty, w którym wizerunki znane z monet obiegowych wybite będą stemplem lustrzanym w złocie na krążkach o mniejszej średnicy, niż maja standardowe monety (nakład 2 000).

Poza tym w kwietniu i w czerwcu mają zostać wyemitowane monety poświęcone 150-leciu zoo w Melbourne. Nie wiadomo jednak, jakie stworzenia na nich się znajdą.

Zagadki dwustulecia Australii

Seria monet z Wyspy Man upamiętniajaca dwustulecie Australii jest doprawdy zagadkowa! Nie dość, że różne katalogi odmiennie podają jej zawartość, to jeszcze wygląda na to, że w różnych metalach wybito różne składy tej serii. Może to jest powodem nieporozumień?

Na przykład w zestawach wybitych stemplem lustrzanym w miedzioniklu poza dziobakiem znajdują się jeszcze koala, kakadu i kangur wzmiankowane w poprzednim wpisie uzupełniającym (z 27-go lipca). Tymczasem w ramach serii srebrnej znajdziemy jeszcze:

• psa dingo na tle pociągu z parowozem;
• diabła tasmańskiego na tle konturu Tasmanii.

Na szczęście w kwestii monet z dziobakiem sprawa wydaje się być jasna.  A może jednak nie? Może mityczne wersje: platynowa i palladowa jednak istnieją?...

---

Uaktualniony wpis:
Gorączka złota.

---

Seria "Dwustulecie Australii" z 1988 roku

Drobna korekta dotycząca monety z Wyspy Man z 1988 roku: w skład serii wchodzi nie pięć monet, a cztery. Na pozostałych trzech (poza tą z dziobakiem) znalazły się wizerunki:

• Misia koala siedzącego na gałęzi na tle zatoki Sydney;
• Papugi kakadu na tle konturu kontynentu;
• Kangura na tle dyliżansu.

---

Uaktualniony wpis:
Gorączka złota.

---

Młoda projektantka

W roku 2006 odbyły się w Melbourne XVII Igrzyska Wspólnoty Brytyjskiej. Z tej okazji został rozpisany wśród uczniów australijskich szkół średnich konkurs na projekt monety pięćdziesięciocentowej, która upamiętniłaby to wydarzenie. Zwyciężyła szesnastoletnia Kelly Just, a jej projekt wyrzeźbił na matrycy Vladimir Gottwald:

W  centrum monety znajduje się oznaczenie nominału - 50 centów, dalej w pierścieniu napisy "Melbourne 2006" oraz "XVIII Commonwealth Games", zaś dookoła pięć par sportowiec / zwierzę wykonujących podobne ruchy. W dolnej części pod wizerunkiem pływaka znajduje się dziobak. Warto też zwrócić uwagę na inicjały KJ pod kangurem. Awers monety zawiera królewski wizerunek I. Rank-Broadleya.

Moneta istnieje w dwóch wersjach: miedzioniklowej, wybitej stemplem zwykłym w nakładzie 20 502 806 (przekątna 31.51mm, masa 15.55g) oraz srebrnej, wybitej stemplem lustrzanym w nakładzie 5 402 (przekątna 31.51mm, masa 18.24g). Część miedzioniklowych monet zamknięta została w kapsułach znajdujących się na okolicznościowych kartach, które - wraz z innymi kartami zawierającymi pozostałe monety wybite z okazji igrzysk - można było zbierać w przystosowanych do tego celu albumach.

Front okolicznościowej karty z monetą

Tył okolicznościowej karty z monetą

Dziobak w Sydney

W roku 1999, z okazji zbliżających się igrzysk olimpijskich w Sydney, została wydana seria  monet  Gibraltaru wybitych przez Pobjoy Mint. Wśród sześciu użytych wzorów znalazł się i ten reprodukowany poniżej:

Na rewersie przedstawione są (poza dziobakiem): opera i most w Sydney oraz żaglówki.

Istnieją trzy wersje:

• miedzioniklowa (być może z niewielkim dodatkiem srebra)  o nominale 1 korony, wybita stemplem zwykłym; 
• srebrna (próba 925) o nominale 1 korony, wybita stemplem lustrzanym w nakładzie 30 000 sztuk (obie mają średnicę 38.8mm i ważą 28.28g); 
• złota o nominale 1/5 korony, wybita stemplem lustrzanym w kruszcu próby  9999, o średnicy 22mm i masie 6.22g . 

Awersy przedstawiają wizerunek Królowej autorstwa A. Makloufa.

Warto zwrócić uwagę, że wyobrażenie płynącego dziobaka jest tu dość mylące, sugeruje bowiem, że stworzenie posuwa się do przodu dzięki pracy tylnych nóg. Tymczasem tylne nogi służą jedynie do sterowania, zaś "wiosłowanie" odbywa się za pomocą nóg przednich, których błony pławne są znacznie lepiej rozwinięte.

Rok 2000 widoczny na rewersie odnosi się do do olimpiady. Na awersie widnieje data 1999.

Gorączka złota

W roku 1988 przypadła dwusetna rocznica zasiedlania Australii przez przybyszów z Europy. Z tej okazji brytyjska Wyspa Man wypuściła serię czterech monet o nominale jednej korony. Wśród nich znalazła się moneta upamiętniająca australijską gorączkę złota z 1851 roku. Widać na niej dwóch poszukiwaczy złota na brzegu strumienia, w którym pływa dziobak. Projekt wykonano i zrealizowano w  Pobjoy Mint.

Moneta wykonana jest z miedzioniklu, wybita stemplem zwykłym (nakład nieokreślony, duży) lub lustrzanym (nakład 30 000). Jej średnica wynosi 38.5mm, zaś masa 28.28g. Jest więc dość spora.

Wersja srebrna wykonana jest stemplem lustrzanym w kruszcu próby 9988. Ma taką samą średnicę jak poprzedniczka, ale jest cięższa: waży 31.1g. Jej nakład to 20 000.

Istnieje również złota wersja tej monety wybita stemplem lustrzanym w 1/2 uncji (16.4g) złota 948. Średnica tej wersji jest mniejsza i wynosi 32mm. Nakład to 7 500. Nominał: pół korony.

Niektóre źródła podają, że istnieje też wersja platynowa lub palladowa o tych samych rozmiarach, co wersja złota. Mennica jednak tego nie potwierdziła. Być może w platynie lub palladzie zostały wybite tylko niektóre monety z serii "Dwustulecie Australii" i nie ma wśród nich dziobaka.

Awers wszystkich wersji przedstawia wizerunek królewski wykonany przez R. Makloufa. Rewersy pozostałych monet z serii pokazują następujące stworzenia: kangura, koalę, kakadu, dingo oraz diabła tasmańskiego. Wiele wskazuje na to że skład tej serii jest odmienny dla różnych metali.

---

Ostatnie uaktualnienie: 08 wwrześnia 2011.

---

Obiegowe 20 centów z Australii

Omawianie kolejnych monet przedstawiających dziobaki najlepiej zacząć od monety najpopularniejszej, czyli od australijskiej dwudziestocentówki. Projektantem rewersu tej monety jest Stuart Devlin. Jej średnica wynosi 28.52mm, a masa 11,31g.

Rewers monety przedstawia dziobaka nurkującego płytko pod sfalowaną powierzchnią wody:

Monetę tę bije się stemplem zwykłym w miedzioniklu od roku 1966 do chwili obecnej, z wyjątkiem lat: 1986, 1987, 1989 - 1993, 1995, 2003. Poza rokiem 2003 w pozostałych wymienionych rocznikach istnieją jednak wersje wybite stemplem lustrzanym.

W latach 1966-1984 na awersie znajdował się wizerunek JKM Elżbiety II autorstwa A. Machina, od 1985 do 1998 - R. Makloufa, zaś od 1999 - I. Rank-Broadleya.

Produkcja dwudziestocentówek odbywa się głównie w Royal Australian Mint w Canberze. Dużą część początkowego nakładu z 1966 roku wybito jednak w Londynie (London Mint). Z kolei w roku 1981 część produkcji odbyła się w Canberze, część w Walii (Royal Mint Llantrisant), a część w Kanadzie (Royal Canadian Mint).

Odmiany:

Znanych jest bardzo wiele odmian tej monety. Poniżej wyliczone są najważniejsze:

• Monety wybite w roku 1966 w Londynie odróżnia się od wybitych w Canberze po tym, że fala w dolnej części monety dotyka głowy dziobaka na monecie angielskiej, a jest od niej oddzielona na australijskiej. Odstęp ten pojawia sie tez na niektórych monetach wybitych w 2008 roku.

 
• Niektóre londyńskie monety z 1966 roku maja falistą (a nie płaską) górną kreskę ogonka dwójki w "20". Jest ich stosunkowo mało, odmiany tej nie uznaje się jednak za błąd. Stosunkowo wysoka cena tej monety sprawia, że bywa ona dość często podrabiana.

• Monety wybijane w 1989 roku w Kanadzie mają nieco krótszy skrajny wewnętrzny pazur dziobaka pod dwójką.
• W roku 2004 zmieniono maszyny mennicze. Po tej zmianie portret Elżbiety II na awersie stał się nieco mniejszy (nie miało to wpływu na rewers).
• Siódemka w dacie 2007 ma dwie wersje.
• Istnieje kilka wersji rozmieszczenia i grubości liter w inicjałach IRB na awersie.
• W różnych latach dziobak miał większe bądź mniejsze nozdrza.

Wersje:

Poza wersją standardową istnieją jeszcze wersje bite stemplem lustrzanym w miedzioniklu, srebrze i w złocie. Stanowiły one części zestawów monet z różnych lat i są osiągalne głównie w ramach tychże zestawów, choć zdarza się, że czasem pojawiają się pojedynczo.

Wersje miedzioniklowe lustrzane wybijano co rok od roku 1966 z wyjątkiem lat 1967, 1968, 2003. Wersja z roku 2005 istnieje w niewielu egzemplarzach uznawanych za błędy "muły" (patrz niżej - dział: "błędy").

Wersje kolorowe wybite w miedzioniklu noszą datę 2013. W monetach powstałych z użyciem stempla lustrzanego rewers pozłocono, a w wersjach zwykłych metalizowano:

Wersje srebrne bite stemplem lustrzanym powstały w latach:

• 1991: srebro 925, masa 13.13g, nakład 25 000, awers R. Makloufa
• 1998: srebro 999, masa 13,36g, nakład 15 000, awers I. Rank-Broadleya (wersja obiegowa z tego roku ma wcześniejszy awers)
• 2006: srebro 999, masa 13,36g, nakład 5 829, awers A. Machina
• 2009-2011: serbro 999, masa 13.36g, nakład po 6 000, awers I. Rank-Broadleya
• 2012-2013: serbro 999, masa 13.36g, nakład po 5 000, awers I. Rank-Broadleya
• 2014: serbro 999, masa 13.36g, nakład 2 000, awers I. Rank-Broadleya

Wersje złote bite stemplem lustrzanym powstały w latach:

• 2006: złoto 9999, masa 24,36g, nakład 300, awers I. Rank-Broadleya
• 2010: złoto 9999, masa 24,36g, nakład 500, awers Vladimira Gottwalda (patrz niżej - niestety nie dotarłem do pełnej wersji obrazu awersu):

  

• 2012: złoto 9999, wersja miniaturowa, masa 0.5g, średnica 11.15mm, nakład 2 000, awers I. Rank-Broadleya:

Na podstawie zdjęcia na
Australian Coin Collecting Blog

• 2013: złoto 9999,  masa 24,36g, nakład 500, awers I. Rank-Broadleya
• 2014: złoto 9999,  masa 24,36g, nakład 200, awers I. Rank-Broadleya

Uwaga: złota wersja z roku 2001 rożni się nieco wzorem od innych monet i w związku z tym ma własny wpis.

Błędy:

Przy masowej produkcji monet zawsze może trafić się jakiś błąd. Na przykład krążek trafi niecentralnie pod stempel przez co powstaje moneta zniekształcona. Czasem jednak trafiają się przypadki dziwniejsze... Na rynku numizmatycznym pojawiły się trzy ciekawe błędy mennicze dziobaczej dwudziestocentówki:

Moneta "graniasta": W roku 1981 w Królewskiej mennicy w Walii do krążków przeznaczonych na dwudziestocentowe monety australijskie dostało się kilka graniastych płytek miedzioniklu przeznaczonych na dwudolarówki Hong Kongu. Rezultatem jest kilka monet takich jak reprodukowana poniżej.

Moneta bimetaliczna: Została wybita w roku 2001. Do maszyny trafił krążek bimetaliczny: brąz aluminiowy / miedzionikiel (podobny do tych używanych do produkcji polskich dwuzłotówek). Znany jest tylko jeden egzemplarz tego błędu. Pojawił się on na licytacji w domu aukcyjnym Downies w lipcu 2007. Cena wywoławcza wynosiła 2000 dolarów australijskich, sprzedany został za 4293.

Zdjęcie dwukolorowego błędu przysłane autorowi przez Downies Online (www.downies.com).

Lustrzany muł 2005/2006:  "Muł" to moneta, której awers i rewers został wybity stemplami przeznaczonymi dla różnych monet. Czasem sprawa jest oczywista, lecz nie zawsze. Istniejące w niewielu egzemplarzach monety 20 centów z dziobakiem mające na awersie datę 2005 nie były planowane; powstały prawdopodobnie przez pomyłkę. Lustrzana dwudziestocentówka z roku 2005 powinna mieć rewers nawiązujący do II wojny światowej. Tymczasem wśród zestawów z roku 2006 znaleziono kilka dwudziestocentowych monet (z dziobakiem) mających awers wybity starym stemplem z datą o rok wcześniejszą.

Katastrofa: Pewnego razu prasa mennicza się zacięła i stempel uderzył w bolec wymieniający krążki przeznaczone do bicia monet. Efekt został zaprezentowany w 2010 roku przez mennicę:

Obrazek udostępniony przez
Australian Coin Collecting Blog

---

Ostatnie uaktualnienie: 30 grudnia 2014.

---