Zagadki dwustulecia Australii

Seria monet z Wyspy Man upamiętniajaca dwustulecie Australii jest doprawdy zagadkowa! Nie dość, że różne katalogi odmiennie podają jej zawartość, to jeszcze wygląda na to, że w różnych metalach wybito różne składy tej serii. Może to jest powodem nieporozumień?

Na przykład w zestawach wybitych stemplem lustrzanym w miedzioniklu poza dziobakiem znajdują się jeszcze koala, kakadu i kangur wzmiankowane w poprzednim wpisie uzupełniającym (z 27-go lipca). Tymczasem w ramach serii srebrnej znajdziemy jeszcze:

• psa dingo na tle pociągu z parowozem;
• diabła tasmańskiego na tle konturu Tasmanii.

Na szczęście w kwestii monet z dziobakiem sprawa wydaje się być jasna.  A może jednak nie? Może mityczne wersje: platynowa i palladowa jednak istnieją?...

---

Uaktualniony wpis:
Gorączka złota.

---

Nietypowy metal

Monet wykonanych z tytanu nie spotyka się często. A jest to ciekawy metal: stosunkowo lekki, mocny i dający się zabarwić w całej objętości  na praktycznie dowolny kolor za pomocą odpowiednich domieszek. Tę ostatnią własność tytanu wykorzystała mennica Pobjoy wypuszczając w latach 2008-2009 trzy serie po pięć monet w kolorach kół olimpijskich. Australię i Oceanię reprezentują monety z 2009 roku w kolorze czarnym.

Oficjalne wizerunki monet udostępniane przez Pobjoy Mint

Wszystkie trzy serie mają tę samą średnicę (36.1mm). Pierwsza seria wykonana jest w całości z tytanu 990, masa monet wynosi 10g, ich nominał to 5 dolarów, a nakład 7 500. Druga seria ma tytanowe rdzenie i srebrny otok; nominał jest taki jak poprzednio, za to masa to 7g (2g tytanu 990 i 5g srebra 9999).  Są one znacznie cieńsze, stąd mniejsza masa mimo użycia srebra. Ich nakład wynosi 5 000. Seria trzecia ma otoki złote; nominał to 75 dolarów, a masa 12g (z czego 2g tytanu 990 i 10g złota 9999). Wybito ich 1 000. Dla monet bimetalicznych użyto stempli lustrzanych, dla czysto tytanowych - stempli zwykłych. Na samym tytanie różnicy jednak nie widać ze względu na strukturę powierzchni tego metalu.

Na rewersach widnieją: gołąbek pokoju (wspólny dla monet symbolizujących wszystkie kontynenty), sportowcy (dla Australii i Oceanii są to pływacy, na innych znajdują się wioślarze, biegacze, tenisiści i hokeiści), a także symbole kontynentów - tu: opera i most w Sydney oraz dziobak (Australia) i Krzyż Południa oraz ptak kiwi (Nowa Zelandia).

Awers monet z pierwszej serii jest prosty i zawiera portret Królowej  wykonany przez I. Rank-Broadleya. Monety z otokami z metali szlachetnych maja awers nieco bardziej urozmaicony (tu prezentowany dla numizmatu z otokiem ze srebra):

Oficjalny wizerunek monety udostępniany przez Pobjoy Mint

Seria "Dwustulecie Australii" z 1988 roku

Drobna korekta dotycząca monety z Wyspy Man z 1988 roku: w skład serii wchodzi nie pięć monet, a cztery. Na pozostałych trzech (poza tą z dziobakiem) znalazły się wizerunki:

• Misia koala siedzącego na gałęzi na tle zatoki Sydney;
• Papugi kakadu na tle konturu kontynentu;
• Kangura na tle dyliżansu.

---

Uaktualniony wpis:
Gorączka złota.

---

Dziobak w Sydney

W roku 1999, z okazji zbliżających się igrzysk olimpijskich w Sydney, została wydana seria  monet  Gibraltaru wybitych przez Pobjoy Mint. Wśród sześciu użytych wzorów znalazł się i ten reprodukowany poniżej:

Na rewersie przedstawione są (poza dziobakiem): opera i most w Sydney oraz żaglówki.

Istnieją trzy wersje:

• miedzioniklowa (być może z niewielkim dodatkiem srebra)  o nominale 1 korony, wybita stemplem zwykłym; 
• srebrna (próba 925) o nominale 1 korony, wybita stemplem lustrzanym w nakładzie 30 000 sztuk (obie mają średnicę 38.8mm i ważą 28.28g); 
• złota o nominale 1/5 korony, wybita stemplem lustrzanym w kruszcu próby  9999, o średnicy 22mm i masie 6.22g . 

Awersy przedstawiają wizerunek Królowej autorstwa A. Makloufa.

Warto zwrócić uwagę, że wyobrażenie płynącego dziobaka jest tu dość mylące, sugeruje bowiem, że stworzenie posuwa się do przodu dzięki pracy tylnych nóg. Tymczasem tylne nogi służą jedynie do sterowania, zaś "wiosłowanie" odbywa się za pomocą nóg przednich, których błony pławne są znacznie lepiej rozwinięte.

Rok 2000 widoczny na rewersie odnosi się do do olimpiady. Na awersie widnieje data 1999.

Gorączka złota

W roku 1988 przypadła dwusetna rocznica zasiedlania Australii przez przybyszów z Europy. Z tej okazji brytyjska Wyspa Man wypuściła serię czterech monet o nominale jednej korony. Wśród nich znalazła się moneta upamiętniająca australijską gorączkę złota z 1851 roku. Widać na niej dwóch poszukiwaczy złota na brzegu strumienia, w którym pływa dziobak. Projekt wykonano i zrealizowano w  Pobjoy Mint.

Moneta wykonana jest z miedzioniklu, wybita stemplem zwykłym (nakład nieokreślony, duży) lub lustrzanym (nakład 30 000). Jej średnica wynosi 38.5mm, zaś masa 28.28g. Jest więc dość spora.

Wersja srebrna wykonana jest stemplem lustrzanym w kruszcu próby 9988. Ma taką samą średnicę jak poprzedniczka, ale jest cięższa: waży 31.1g. Jej nakład to 20 000.

Istnieje również złota wersja tej monety wybita stemplem lustrzanym w 1/2 uncji (16.4g) złota 948. Średnica tej wersji jest mniejsza i wynosi 32mm. Nakład to 7 500. Nominał: pół korony.

Niektóre źródła podają, że istnieje też wersja platynowa lub palladowa o tych samych rozmiarach, co wersja złota. Mennica jednak tego nie potwierdziła. Być może w platynie lub palladzie zostały wybite tylko niektóre monety z serii "Dwustulecie Australii" i nie ma wśród nich dziobaka.

Awers wszystkich wersji przedstawia wizerunek królewski wykonany przez R. Makloufa. Rewersy pozostałych monet z serii pokazują następujące stworzenia: kangura, koalę, kakadu, dingo oraz diabła tasmańskiego. Wiele wskazuje na to że skład tej serii jest odmienny dla różnych metali.

---

Ostatnie uaktualnienie: 08 wwrześnia 2011.

---